Hiện nay, thị trường tài chính thế giới luôn sử dụng công cụ xếp hạng của các tổ chức lớn như Moody’s, Standard & Poor’s và Fitch là chuẩn mực trong đầu tư trái phiếu quốc gia, một sự tăng – giảm đánh giá của họ sẽ tạo ra một làm sóng đầu cơ đánh lên hoặc đánh xuống và sau đó sẽ có người thắng – kẻ thua rất lớn.
Có thật là xếp hạng của các tổ chức này là khuôn vàng thước ngọc để các chuyên viên tư vấn xem là áo giáp trong việc tư vấn cho nhà đầu tư !?
Năm 2009, trước sự đánh tụt hạng trái phiếu Mỹ xuống dưới chuẩn AAA, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng Moody’s đã quá kiêu ngạo sử dụng lạnh lùng con số mà thiếu những phân tích thiết thực. Simon Johnson là Giáo sư tại trường MIT đã có bài nhận định trên WashintonPost : Moody’s, S&P và Fitch là ba “tổ chức định mức tín nhiệm được công nhận trên toàn quốc” (NRSRO) lớn nhất. Nhiều quy định của bang và liên bang ủy quyền cho NRSRO việc định mức tín nhiệm, giúp họ tránh được mọi cạnh tranh. Tuy vậy họ không hề được điều hành tử tế là bao. Những công ty này xếp hạng trái phiếu do chính phủ và doanh nghiệp phát hành theo các định mức từ AAA đến D. Các định mức này được cho là phản ánh khả năng thanh toán của trái phiếu.Suốt thời bùng nổ (2006, 2007), họ đóng dấu AAA cho hàng ngàn trái phiếu có các danh mục rủi ro tín dụng làm tài sản bảo đảm (CDO). Danh mục này lại là các chứng khoán nợ dưới chuẩn (giờ còn được biết đến với cái tên “tài sản độc hại”).
Trong vòng hai năm qua (2008, 2009), trên 60% chứng khoán có các danh mục cho vay thế chấp mua nhà làm tài sản đảm bảo (MBS) đã bị đánh tụt hạng, nhiều chứng khoán còn tụt xuống hạng đầu cơ. Rõ ràng là chúng chẳng an toàn như chứng khoán nợ của chính phủ Mỹ. Gần đây, Goldman Sachs và JP Morgan Chase đã phải nộp tổng cộng 18 tỷ USD vì tư vấn bán chứng khoán thiếu an toàn cho nhà đầu tư, mà nếu không có sự quyết liệt của Chính Phủ Mỹ thì đã bị chìm xuồng. Tuy nhiên hàng loạt các tổ chức và cá nhân mất tiền từ xếp hạng của Moody’s, S&P phải ngậm đắng nuốt cay.
Do vậy, nếu phân tích tài chính dự báo trong đầu tư mà “chỉ dựa vào xếp hạng của Tổ chức tài chính” là chưa đủ, thậm chí nguy hiểm vì có thể bị lôi cuốn theo làn sóng bầy đàn từ thông tin hiển nhiên đại chúng này.
Do vậy những “bật thầy thiên tài” như W.E.Buffett, G.Soros bằng những nhận định nền tảng và kinh nghiệm của mình, đã có nhiều đợt thu lời cực khủng một cách đàng hoàng khi làm ngược lại 3 tổ chức Thần thánh này, thí dụ trong đợt khủng hoảng tài chánh toàn cầu 2008, bất chấp các xếp hạng cực xấu của các Tổ chức tài chánh, W.E.Buffett, G.Soros cùng mua mạnh nhiều chứng khoán tốt đang rớt giá không phanh, và thu lời rất lớn chỉ sau vài tháng.
Mới nhất là vụ Brexit, thị trường cũng đưa nhau bán tháo chứng khoán vì sự đánh giá giảm mức tín nhiệm của trái phiếu Anh từ lý luận Brexit. Tuy nhiên chỉ sau hai tuần hoản loạn, CK Mỹ đã phục hồi không chỉ lấy lại điểm số đã mất mà còn trong xu thế đi lên. Qua vụ này những người hành động ngược với đánh giá tiêu cực của S&P và Moody’s đã thu lời lớn.
Điều này cho thấy xếp hạng của các tổ chức thế giới không phải lúc nào cũng đúng, và để phân tích tư vấn đầu tư trung hạn, rất cần kiến thức nền tảng của kinh tế vĩ mô, những quan sát toàn diện đa chiều về nhiều số liệu kinh tế- xã hội cũng như xu thế công nghệ thương mại hóa; ngoài ra phải rất am hiểu loại chứng khoán hay kênh đầu tư mà mình đang chơi như W.Buffett đã có lời khuyên. Nếu không nhà đầu tư có thể thua lổ lớn, kể cả khi giao tiền cho các chuyên viên tư vấn của các tổ chức tài chánh danh tiếng (thực tiển đã chứng minh).
Facebook : Đinh Thế Hiển