(PLO) – Việc Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng giới hạn trạng thái vàng (gold room) đối với các ngân hàng thương mại được phép sản xuất, nhập khẩu vàng miếng từ 2% lên tối đa 5% vốn tự có được đánh giá là động thái quan trọng nhằm sớm ổn định thị trường vàng trong nước. Tuy nhiên, chính sách này sẽ tác động ra sao, và liệu có gây áp lực lên tỷ giá hay không?
Tăng nguồn cung, giảm chênh lệch giá
Trong dự thảo sửa đổi thông tư thay thế Thông tư 38/2012, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đề xuất nâng giới hạn trạng thái vàng (gold room) cho các ngân hàng thương mại từ 2% lên tối đa 5% vốn tự có. Động thái này được coi là nỗ lực của cơ quan điều hành nhằm ổn định thị trường vàng.
Trao đổi với Báo Pháp Luật TP HCM, Tiến sĩ Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, nhận định việc nới room sẽ mang lại những tác động tích cực:
- Mở rộng không gian kinh doanh: Việc nâng tỷ lệ lên 5% tạo thêm không gian cho ngân hàng thương mại (NHTM) trong việc quản trị kinh doanh vàng, giúp họ dễ dàng hơn khi nhu cầu thị trường tăng đột biến trong ngắn hạn.
- Đáp ứng nhu cầu bị nén: Nhu cầu mua vàng của người dân đã bị “nén lại” trong thời gian dài và đang rất lớn. Việc nâng room giúp NHTM có cơ sở để đáp ứng nhu cầu này.
Đặc biệt, TS. Đinh Thế Hiển nhấn mạnh rằng chính sách này sẽ giúp thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới. Nguyên nhân chính khiến giá vàng trong nước chênh lệch lớn là do nguồn cung nhập khẩu không đưa ra thị trường, trong khi nhu cầu của người dân liên tục tăng lên qua các năm.
Khi NHNN cho phép các NHTM được nhập khẩu vàng theo hạn ngạch để cung ứng cho thị trường, nguồn cung chắc chắn sẽ tăng lên. Điều này sẽ giúp giá chênh lệch cung cầu dần hạ nhiệt và có thể trở về mức ổn định như trước năm 2012, khi giá vàng quy đổi về Việt Nam không còn chênh lệch nhiều so với thế giới.
Không đáng lo ngại về tỷ giá
Về lo ngại việc tăng tỷ lệ trạng thái vàng có thể gây áp lực lên tỷ giá hoặc dự trữ ngoại hối, chuyên gia cho rằng đây không phải là vấn đề chính.
TS. Hiển phân tích rằng quyết định không cho phép NHTM kinh doanh vàng vào năm 2012 là nhằm ổn định thị trường tài chính tiền tệ, chứ không phải vì lo ngại nhập vàng gây căng thẳng tỷ giá lúc bấy giờ.
Trong bối cảnh hiện nay, tỷ giá tăng hay giảm phụ thuộc vào nhiều nguyên nhân, không chỉ riêng việc dùng ngoại tệ nhập khẩu vàng. Các yếu tố như chính sách cung tiền, lạm phát, sức mạnh của đồng USD trên thế giới hay cán cân xuất nhập khẩu đều tác động đến tỷ giá.
Hơn nữa, NHNN khi tính toán việc nhập khẩu vàng đều cân đối về hạn ngạch và vấn đề ngoại tệ, nên không cần lo lắng về sự tác động của việc nhập vàng tới việc tăng tỷ giá.
Đề xuất huy động vàng và quản lý rủi ro
Trong quá khứ, việc cho phép các ngân hàng huy động, giao dịch vàng từng gây ra những tác động xấu. Để chính sách mới đạt hiệu quả, TS. Hiển đề xuất về cơ chế quản lý rủi ro:
- Tận dụng nguồn lực trong dân: Nhà nước nên tạo điều kiện để người dân linh động nguồn vốn bằng vàng, cho phép các ngân hàng có kế hoạch huy động nguồn vốn này dưới dạng vay. Điều này giúp đưa nguồn lực không bị “chôn” trong dân vào hệ thống sản xuất kinh doanh. Lãi suất huy động vàng có thể thấp, khoảng từ 0,1% đến 2%, tùy theo mức độ biến động giá vàng.
- Chọn lọc ngân hàng: Việc cho phép huy động và chuyển đổi vàng thành vốn cho vay phải được giao cho những ngân hàng lớn, có uy tín và có khả năng quản trị rủi ro trong việc chuyển đổi từ vàng sang tiền và ngược lại.
Không nên đưa vàng vào danh mục bình ổn giá
Về ý kiến đưa vàng vào danh mục hàng hóa bình ổn giá, chuyên gia Đinh Thế Hiển khẳng định điều này là không phù hợp.
Chính sách bình ổn giá chỉ nên áp dụng cho những mặt hàng thiết yếu mà người dân không thể không tiêu dùng và bị biến động mạnh, như gạo, điện, xăng dầu. Vàng không nằm trong nhóm hàng hóa này.
Hơn thế, vàng trên thế giới không phải là một sản phẩm có thể bình ổn được mà phải tuân theo nhu cầu cung cầu thị trường và biến động lên xuống rất mạnh. Nếu thực hiện bình ổn vàng, tức là đã đi ngược lại cơ chế kinh tế thị trường và hội nhập, quay về với mô hình kinh tế bao cấp.
Theo Báo Pháp Luật TP HCM, thông qua cuộc trao đổi với Tiến sĩ Đinh Thế Hiển