Từ nhiều năm nay tôi theo dõi các hoạt động Starup của VN. Nhiều Starup được báo chí khen gợi nhưng tôi không thấy ấn tượng, kể cả cái Starup Café đình đám nghe đâu thu hút tới 5 triệu USD, tôi lại càng thấy không phải.
Nhưng với Starup Chả cá sạch của cô Nguyễn Thu Hồng (Nha Trang) đoạt giải cuộc thi khởi nghiệp Startup Wheel 2016 do Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp TP.HCM tổ chức thì tôi thấy xứng đáng hoàn toàn, và nó đem lại rất nhiều thông điệp bổ ích cho các bạn muốn khởi nghiệp kinh doanh, cho dù là còn trẻ hay đã từng trải trong công việc quản lý, sản xuất.
Sản phẩm Starup có thể ở quanh ta, nhưng cần phải được làm mới phù hợp với xu thế !
Sản phẩm Straup có thể là sản phẩm cụ thể như chả cá, có thể là dịch vụ như chăm sóc người già hay hệ thống thương mại như chuổi café… nhưng để được xem là sản phẩm Starup thì cần hội được các yếu tố sau đây :
- Phù hợp với xu thế hiện đại
- Quy mô thị trường đủ lớn và nhiều tiềm năng phát triển
- Có ưu thế thực hiện với chất lượng và giá cạnh tranh
Rất nhiều bạn trẻ lao vào xây dựng mạng xã hội với miền tin sẽ tăng trưởng để bán lại cho nước ngoài, người thì xây dựng chuổi cửa hàng café, quần áo thiết kế…nhưng khi hỏi đến quy mô thị trường hoặc ưu thế thực hiện thì chỉ chung chung, không có yếu tố cạnh tranh, sáng tạo.
Trở về Chả cá Nha Trang, đây là món phổ biến tại VN mà các địa phương miền trung đều có bán bao đời nay. Tuy nhiên Chị Hồng đã nhận ra đây là sản phẩm hội đủ tiềm năng để starup, đó là xu thế ăn thực phẩm sạch, cá biển VN dồi dào nhưng bán tươi tại nguồn quá rẻ, nhu cầu thích ăn sản phẩm tự nhiên hơn nuôi trồng. Chỉ cần bấy nhiêu đó đáng công đầu tư làm ra sản phẩm chả cá sạch và ngon từ nguồn cá biển đang bị bán tươi và chế biến thủ công, giá trị thấp. Bài học ở đây là chúng ta có thể làm mới một sản phẩm hiện có từ sự kết nối các kiến thức, quan sát xu thế xã hội và nhận diện điểm yếu điểm mạnh của nó.
Phải kiên trì nghiên cứu tạo ra sản phẩm có chất lượng cạnh tranh !
Trong kinh tế thị trường, để một sản phẩm hay dịch vụ có thể được tiếp nhận thì phải có chất lượng. Với starup, thì việc nghiên cứu để tạo ra sản phẩm chất lượng là điều quyết định để kêu gọi vốn và kinh doanh thành công. Việc nghiên cứu cần kết hợp học hỏi từ nhiều nguồn để chọn ra những cách thức hiệu quả nhất. Thông thường để tạo ra một sản phẩm thì 80 – 90% phương thức đã có sẳn, vấn đề là mình biết thông tin, tìm đến đúng nơi để học hỏi, chọn lựa. Trong Starup chả cá, Chi Hồng đã kết hợp cách thức SX thủ công địa phương với phương thức SX chả cá hiện đại của Nhật, vấn đề còn lại chỉ là thử nghiện đánh giá..
Phải có team, nên mời nhà quản lý có kinh nghiệm tham gia !
Trong quá trình gặp gở các công ty khởi nghiệp của các bạn trẻ. Tôi thấy có một số dự án có tiềm năng có thể phát triển thành công ty lớn. Tuy nhiên team quản lý thì không đủ mạnh, đặt biệt thiếu nhà tổ chức phát triển (Giám đốc điều hành). Nhiều bạn VN hiểu lầm mình là chủ đương nhiên mình phải là giám đốc điều hành. Bill Gate, Steven Job khi khởi nghiệp thành công giai đoạn đầu, tức là tạo ra sản phẩm có khả năng cạnh tranh và chuẩn bị đi vào giai đoạn ra thị trường thì đều mời thêm nhà quản lý có kinh nghiệm để tham gia điều hành, thậm chí giao chức CEO. Điều này sẽ giúp công ty có được nhân sự kinh nghiệm để giúp công ty phát triển nhanh và bài bản. Trong starup Chả cá, Chị Hồng đã may nắm có được lời khuyên của Chuyên gia Nhật và Chị đã nhận ra và làm theo.
“..Tôi nhớ hoài lời vị CEO nói nếu muốn phát triển kinh doanh chả cá ở Việt Nam, trước hết tôi phải là chuyên gia trong lĩnh vực này, sau đó tôi phải mời được một nhà đầu tư, một CEO Việt Nam thích lĩnh vực này qua đây, có vậy con đường của tôi sẽ ngắn hơn”.
Các bạn đang muốn khởi nghiệp nên đọc kỷ bài báo về starup Chả cá của Chị Hồng. Hiện nay lĩnh vực nông nghiệp, bao gồm cả trồng trọt và chế biến mới là lĩnh vực tương lai của thế giới mà VN có nhiều ưu thế. Vấn đề là các bạn chọn ra được một sản phẩm đặc sắc vùng miền, và tìm cách phát triển quy mô lớn đáp ứng nhu cầu của thị trường trong xu thế mới như Chị Hồng đang làm.
Đinh Thế Hiển