Các thị trường tài chính trên thế giới, trong đó có Việt Nam đang phản ứng với các quyết định mới nhất về chính sách thương mại của Mỹ, đặc biệt là các mức thuế mới được áp dụng, gây ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và dự báo tăng trưởng kinh tế.
Sau cuộc bầu cử Mỹ vào tháng 11, giá cổ phiếu tại Mỹ đã tăng vọt do kỳ vọng rằng sự kết hợp giữa cắt giảm thuế và giảm bớt quy định sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Mỹ, từ đó tăng lợi nhuận của các công ty. Tuy nhiên, kể từ thời điểm đó, hầu hết các tin tức kinh tế đều tập trung vào thuế quan thay vì thuế. Theo deloitte, Việc tăng thuế quan được dự đoán sẽ gây lạm phát và có khả năng dẫn đến chính sách tiền tệ thắt chặt hơn. Ngoài ra, việc tăng thuế quan được dự đoán sẽ làm giảm tổng cầu bằng cách giảm sức mua của người tiêu dùng. Cuối cùng, thuế quan được dự đoán sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh của các nhà sản xuất Mỹ bằng cách tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu đầu vào. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi các chỉ số giá cổ phiếu tại Mỹ đã giảm trở lại mức trước bầu cử. Thêm vào đó, giá cổ phiếu ở nhiều thị trường khác trên thế giới cũng giảm do lo ngại về tác động tiềm tàng của thuế quan. Đặc biệt, giá cổ phiếu của các công ty ô tô đã giảm mạnh trong bối cảnh dự đoán về sự gián đoạn lớn trong chuỗi cung ứng do các hạn chế thương mại.
Tại Việt Nam, việc Mỹ áp thuế 25% đối với thép và nhôm nhập khẩu đã gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc duy trì xuất khẩu sang thị trường này. Điều này dẫn đến nguy cơ giảm đơn hàng và lợi nhuận, đồng thời làm tăng chi phí nguyên liệu. Bên cạnh đó, cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đã thúc đẩy nhiều doanh nghiệp chuyển dịch sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam để tránh thuế quan cao. Mặc dù điều này mang lại cơ hội cho Việt Nam trong việc thu hút đầu tư và tăng trưởng xuất khẩu. Tuy nhiên, với các chính sách hỗ trợ công nghiệp của Mỹ có thể làm giảm dòng vốn đầu tư vào các quốc gia khác trong đó có Việt Nam, khi các công ty ưu tiên đầu tư vào Mỹ, đặc biệt là trong các ngành phụ thuộc vào xuất khẩu sang Mỹ.
Như vậy, để ứng phó với chính sách thương mại mới của Mỹ, Việt Nam cần giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ bằng cách mở rộng xuất khẩu sang các thị trường khác như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước ASEAN… Đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm để cạnh tranh tốt hơn trên thị trường quốc tế. Tận dụng cơ hội từ sự chuyển dịch chuỗi cung ứng để thu hút các doanh nghiệp quốc tế đầu tư vào Việt Nam, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao và sản xuất linh kiện. Đào tạo và nâng cao kỹ năng lao động để đáp ứng nhu cầu của các ngành công nghiệp mới. Đầu tư vào giao thông, logistics và năng lượng để hỗ trợ sự phát triển của các khu công nghiệp và doanh nghiệp. Tham gia sâu hơn vào các hiệp định thương mại tự do (FTA) và hợp tác với các tổ chức quốc tế để tận dụng các ưu đãi thương mại.
Trong buổi họp báo ngày 5/3 được đăng trên Dân Trí, Theo đại diện Bộ Công Thương, Việt Nam sẽ tăng cường nhập khẩu khí hóa lỏng, nhiên liệu, thiết bị máy móc, công nghệ từ Mỹ, qua đó góp phần cải thiện cán cân thương mại. Phát biểu tại buổi họp báo, đại diện Bộ Công Thương cũng chia sẻ, một số sản phẩm Mỹ có lợi thế cạnh tranh cao như ô tô, nông sản, khí hóa lỏng sẽ được hưởng lợi từ chính sách này. Đồng thời, điều này sẽ tạo ra các luồng nhập khẩu tích cực từ Mỹ, góp phần vào việc cải thiện cán cân thương mại giữa 2 nước. Đại diện Bộ Công Thương cũng khẳng định Việt Nam là một nền kinh tế mở, trong quá trình hội nhập. Việt Nam theo đuổi một chính sách thương mại tự do, mức độ chênh lệch thuế quan đối với hàng hóa Mỹ là không nhiều. Trong thời gian tới, mức thuế này có thể tiếp tục xuống thấp hơn, do Việt Nam chủ trương giảm thuế MFN (mức thuế Việt Nam áp dụng đối với hàng hóa đến từ các nước thành viên WTO và phải tuân thủ cam kết WTO của Việt Nam – PV) đối với nhiều mặt hàng.
Tổng hợp – Gaogaolee