Gần đây, Mỹ đã quyết định áp dụng mức thuế nhập khẩu 25% đối với ô tô và xe tải hạng nhẹ, một động thái nhằm bảo vệ ngành công nghiệp ô tô nội địa và giảm sự phụ thuộc vào xe nhập khẩu. Chính sách này không chỉ tác động đến các đối tác thương mại của Mỹ mà còn ảnh hưởng đến thị trường ô tô Việt Nam theo nhiều chiều hướng khác nhau.
Cơ hội cho ngành ô tô Việt Nam
Theo ông Vũ Tấn Công, nguyên Tổng Thư ký Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), chính sách thuế mới của Mỹ có thể khiến nhiều hãng sản xuất ô tô quốc tế tìm kiếm thị trường thay thế. Việt Nam với lợi thế về chi phí lao động cạnh tranh và các hiệp định thương mại tự do (FTA) như Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương(CPTPP) có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho các doanh nghiệp trong ngành.
Bên cạnh đó, sự gia tăng ô tô nhập khẩu từ các thị trường bị ảnh hưởng bởi thuế của Mỹ có thể giúp người tiêu dùng Việt Nam có thêm nhiều lựa chọn hơn, đặc biệt là các dòng xe đến từ châu Âu hoặc Nhật Bản. Nhờ lộ trình giảm thuế theo các hiệp định thương mại, giá xe nhập khẩu vào Việt Nam có thể giảm, thúc đẩy cạnh tranh trên thị trường.
Thách thức đối với ngành sản xuất ô tô nội địa
Dù cơ hội mở ra, ngành ô tô Việt Nam cũng đối diện không ít thách thức. Hiện tại, tỷ lệ nội địa hóa trong sản xuất ô tô của Việt Nam vẫn ở mức thấp, chỉ khoảng 40% đối với xe cá nhân dưới 9 chỗ. Điều này khiến các doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với xe nhập khẩu, đặc biệt khi chi phí sản xuất trong nước vẫn cao do phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu.
Ngoài ra, nếu ô tô từ các thị trường lớn như châu Âu, Nhật Bản hay Hàn Quốc tràn vào Việt Nam với giá cạnh tranh hơn, các doanh nghiệp lắp ráp ô tô nội địa có thể bị ảnh hưởng nặng nề. Điều này đặt ra bài toán về việc nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện chuỗi cung ứng và giảm chi phí sản xuất để duy trì lợi thế cạnh tranh.
Chiến lược ứng phó của các doanh nghiệp ô tô Việt Nam
Trong bối cảnh này, một số doanh nghiệp Việt Nam, điển hình như VinFast, đã có những chiến lược để mở rộng thị trường và giảm thiểu tác động từ chính sách thuế của Mỹ. Việc đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất ô tô tại Mỹ không chỉ giúp VinFast tránh được thuế nhập khẩu mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thị trường ô tô lớn nhất thế giới.
Ngoài ra, các doanh nghiệp trong nước cũng cần đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và nội địa hóa sản phẩm để giảm sự phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu. Chính phủ và các cơ quan quản lý có thể xem xét các chính sách hỗ trợ ngành công nghiệp hỗ trợ, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp trong nước phát triển.
Chính sách thuế nhập khẩu ô tô mới của Mỹ đang tạo ra nhiều biến động cho thị trường ô tô toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Mặc dù mở ra cơ hội để thu hút đầu tư và gia tăng nhập khẩu ô tô chất lượng cao, nhưng ngành ô tô nội địa cũng phải đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Để tận dụng tốt cơ hội và vượt qua thách thức, doanh nghiệp Việt cần có chiến lược dài hạn, tập trung vào nâng cao năng lực sản xuất, mở rộng thị trường và giảm sự phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu. Nếu làm tốt, Việt Nam hoàn toàn có thể biến thách thức thành động lực để phát triển ngành công nghiệp ô tô bền vững hơn trong tương lai.
Minh Trí
Chính sách thuế nhập khẩu ô tô của Mỹ tác động ra sao tới ngành ô tô Việt Nam?