Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), tín dụng toàn hệ thống đến cuối tháng 10/2025 đã tăng khoảng 13,4% so với cuối năm 2024, cho thấy nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục ở mức cao. Trong bối cảnh Chính phủ nâng mục tiêu tăng trưởng GDP lên 8,3–8,5% và Ngân hàng Nhà nước đặt chỉ tiêu tín dụng tối thiểu 16%, áp lực huy động cuối năm theo đó tăng lên. VCBS dự báo lãi suất huy động tại một số ngân hàng thương mại có thể nhích tăng để đáp ứng nhu cầu vốn và duy trì an toàn hệ thống, trong khi lãi suất cho vay dự kiến chỉ tăng nhẹ nhằm hỗ trợ tăng trưởng.
Huy động: Cuộc đua tăng lãi suất quay lại
Nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã điều chỉnh tăng lãi suất tiết kiệm trong tháng 11.
- VIB tăng 0,2–0,75 điểm %, đưa lãi suất kỳ hạn 1–5 tháng lên 3,9–4,75%/năm; kỳ hạn 24–36 tháng lên 5,5–5,6%/năm.
- TPBank tăng 0,2 điểm % cho kỳ hạn 1, 6 và 9 tháng; mức cao nhất hiện đạt 5,9%/năm ở kỳ hạn 24–36 tháng.
- Bac A Bank tiếp tục dẫn đầu thị trường với mức khoảng 6,4%/năm cho kỳ hạn 12–13 tháng (tiền gửi dưới 1 tỷ đồng).
- OCB niêm yết khoảng 5,2% cho kỳ hạn 6 tháng và gần 6,0%/năm cho kỳ hạn dài.
Trong khi đó, khối ngân hàng quốc doanh như Vietcombank, BIDV và VietinBank vẫn giữ lãi suất 12 tháng ở mức 4,6–4,7%/năm, thấp hơn đáng kể so với nhóm tư nhân.
Cho vay: Điều chỉnh theo biến động đầu vào
Việc tăng lãi suất huy động kéo theo việc điều chỉnh lãi suất cho vay tại một số ngân hàng:
- ACB nâng lãi suất ưu đãi hai năm đầu từ 6% lên 8%/năm.
- VPBank tăng lãi suất thả nổi từ 12% lên 14%/năm.
Dù vậy, VCBS nhận định mặt bằng lãi suất cho vay vẫn ở vùng thấp nhất trong nhiều năm, mức tăng hiện tại được xem là phù hợp với diễn biến thị trường.
Thẻ tín dụng: Lãi suất bật tăng mạnh
Để chuẩn bị cho mùa mua sắm cuối năm và bù đắp chi phí vốn, các ngân hàng đồng loạt tăng lãi suất thẻ tín dụng:
- OCB nâng lãi suất lên tới 37%/năm (từ mức 33%).
- Vietcombank tăng từ 17–18% lên 21–22%/năm tùy hạng thẻ.
- BIDV nâng hạng chuẩn từ 18% lên 22%.
- VietinBank tăng từ 18,5% lên 22%/năm.
Yếu tố thúc đẩy xu hướng tăng lãi suất
Theo chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu, tăng trưởng tín dụng mạnh – có thể đạt 18–20% trong cả năm – buộc các ngân hàng phải cải thiện huy động vốn, qua đó đẩy lãi suất tiền gửi tăng lên. Ông cho rằng nếu lãi suất đầu vào tiếp tục tăng, lãi suất cho vay cũng khó tránh khỏi xu hướng đi lên.
Ở góc độ phân tích, VCBS đánh giá dù sẽ có điều chỉnh tăng nhẹ trong thời gian còn lại của năm, mặt bằng lãi suất chung vẫn được duy trì ở mức thấp để hỗ trợ sản xuất kinh doanh. Tương tự, PGS-TS Phạm Thế Anh nhận định việc tăng lãi suất là hợp lý nhằm hạn chế dòng vốn đầu cơ và giữ ổn định kinh tế vĩ mô trung – dài hạn.
Tác động tới người gửi tiền, người vay và doanh nghiệp
Diễn biến lãi suất mang lại các ảnh hưởng trái chiều:
- Người gửi tiết kiệm được hưởng lợi ở kỳ hạn dài, đặc biệt tại các ngân hàng tư nhân có chương trình ưu đãi, ví dụ lãi suất của VIB có thể lên tới 6,6%/năm đối với khách hàng đủ điều kiện.
- Doanh nghiệp vay vốn, nhất là các khoản vay thả nổi hoặc đến hạn tái cấp vốn, có thể chịu áp lực chi phí khi lãi suất tăng.
- Người sử dụng thẻ tín dụng chỉ bị tác động nếu thanh toán chậm; nếu trả đúng hạn, lãi suất vẫn bằng 0 cho dư nợ.
Một số lưu ý cho cuối năm
Trong bối cảnh lãi suất có thể tiếp tục điều chỉnh, người dân nên so sánh giữa các ngân hàng để tối ưu lợi nhuận gửi tiết kiệm. Doanh nghiệp cần xem xét kỹ kế hoạch sử dụng vốn, lựa chọn gói vay ưu đãi phù hợp và cân đối dòng tiền nhằm tránh rủi ro chi phí tăng đột biến. Ở cấp độ điều hành, các chuyên gia cho rằng cơ quan quản lý cần linh hoạt để vừa bảo đảm mục tiêu tín dụng, vừa giữ ổn định lạm phát và thị trường tài chính.
Xuân Thắng